Publieksinterview met Aleksandr Sokoerov

v.l.n.r. Jos Stelling, Maria Baker-Choustova, Aleksandr Sokoerov en de tolk.

Zondagmiddag om 13:30 was het zo ver: dè kans voor het publiek om een van de meest bewonderde IFFR-regisseurs nader te leren kennen. In de Doelen ging Aleksandr Sokoerov in gesprek met BBC-journaliste Maria Baker- Choustova en regisseur Jos Stelling, zelf een groot bewonderaar van de Russische meester.

Sokoerov, wiens jongste film Alexandra op het festival draait, staat bekend als een bevlogen kunstenaar en serieus man. Tijdens dit gesprek dus ook geen snedige one liners of goeie grappen, maar wel een betoog over de inspiratiebron van beide filmmakers (literatuur voor Sokoerov, muziek voor Stelling). Over het feit dat de film als kunstvorm nog steeds niet voldoende ontwikkeld is. Volgens Sokoerov kan geen enkele film zich meten met de werken van klassieke auteurs als Dickens en Tolstoj: “Je kunt het medium film vergelijken met een getalenteerde, maar heel jonge dichter van een jaar of 15, die opeens literatuur zou gaan doceren.”

En uiteraard over de zin en onzin van dè Russische ziel. Volgens Sokoerov “een mythe, die je vooral niet moet geloven”, terwijl Stellings film Duska er juist om draait. “Vertel dan maar wat over de Nederlandse ziel”, reageerde Sokoerov. “Die bestaat niet”, aldus Stelling. “De helft van ons land ligt onder de zeespiegel.” Maar hij wijdde wel uit over het feit dat hij zich een ‘katholiek’ filmmaker beschouwt. “Bij de katholieken, en eigenlijk ook de Russisch- orthodoxen, draait alles om het denken in beelden en metaforen. In liegen ook.”

Sokoerovs gepijnigde blik na deze uitspraak kwam waarschijnlijk door het onvermijdelijke probleem dat dergelijke gesprekken met zich mee brengen: als niet native speakers in het Engels (dus met tussenkomst van een tolk) dergelijke abstracte onderwerpen proberen aan te snijden. Eén ding kwam in ieder geval wél ondubbelzinnig naar voren: de hoofdpersoon Alexandra van Sokoerovs gelijknamige film is níet de vrouwelijke belichaming van de regisseur. “Ze had net zo goed Natasha of Tatiana kunnen heten...”