A Programmer's Chronicles 13
door Gertjan Zuilhof
We praten over YouTube alsof het altijd al heeft bestaan. Het is al stevig verbonden met een stijl en een genre. Typisch YouTube is een kort burlesk filmpje met een flauwe clue die in home movie-stijl is vastgelegd. Meest puberaal. Vaak onzin. Maar niet altijd. YouTube is als een nieuw continent dat al kijkend en reizend nog in kaart moet worden gebracht. Door zijn naam, faam en marktwaarde (denk aan de duizelingwekkende overname door Google) zou je bijna vergeten dat het fenomeen zijn tweede verjaardag nog moet vieren (opgericht op 15 februari 2005 werd het pas aan het einde van dat jaar operationeel). Al moet je misschien stellen dat het al na een jaar volgroeid was als een soort internet koekoeksjong.
Ondanks de woeste wildgroei van het verschijnsel zijn de beperkingen evident. Zonder nadere aanwijzing over wat je zou willen, kunnen of moeten zien is het als het zoeken naar een speld in een hooiberg. Tegen de tijd dat niemand meer weet wat een hooiberg is kan dit gezegde misschien vervangen woorden door als het zoeken naar iets moois op YouTube; oceaan van weerzinwekkende flauwekul.
De technische beperkingen zijn natuurlijk ook helder door de schokkende vaagheid van veel bijdragen, maar laten we er maar op speculeren dat dit een kwestie van tijd is. Om YouTube 2.0 met HD-kwaliteit te voorspellen hoef je geen helderziende te zijn.
Het belang van YouTube, en het belang is eigenlijk even evident als de beperkingen, ligt niet in inzichtelijkheid of kwaliteit, maar in het simpele feit dat het er gewoon is. Zoals internet zelf of zoals water uit de kraan. Het geeft iedereen die dit maar wil de mogelijkheid om zijn film of filmpje met de wereld te delen. Dat levert die hooiberg aan kolder op, maar ook die speldenprik die het weer helemaal de moeite waard maakt. Neem het geval van
Though I Am Gone van de Chinese documentairemaker
Hu Jie.
(
ga hier naar Though I Am Gone op YouTube)
Ik las over de film in
de Volkskrant van 16 april 2007, maar het verhaal over de film die het verbieden (‘uitstellen’) van het gehele festival van Yunnan tot gevolg had circuleerde toen al door menig blog op internet en de gewraakte film stond ook al in tien partjes geknipt op YouTube.
Het is een documentaire van ruim een uur en hij behandelt op een pijnlijk nauwkeurige manier de dood van een onderwijzers tijdens het begin van de Culturele Revolutie in Beijing. Op het eerste gezicht lijkt het een gewone geëngageerde documentaire. Historisch van belang misschien, een opmerkelijk document, maar wellicht geen echte speld uit de middelmatigheidberg. Ik bekeek ook niet direct alle delen. Pas nadat ik later iemand probeerde uit te leggen wat voor soort film het was, bekeek ik de andere delen, met een groeiende fascinatie en verbazing.
De film gaat over de gruwelijk dood van de onderwijzeres Bian Zhongyun in de Bloedige Augustus van 1966. Ze werd door de meisjes van haar school, fanatieke Rode Gardistjes, na wekenlang treiteren doodgeslagen. Hoofdpersoon van de film echter is haar gewezen echtgenoot Wang Jingyao. Wang was een wetenschapper en hij begon direct met het documenteren van de omstandigheden rond de dood van zijn vrouw. De dag na haar dood kocht hij een fototoestel en fotografeerde daarmee het lijk en hoe zijn dochters het lijk van hun moeder wasten. Dan is de toon voor de film gezet. Zakelijk en in zwart/wit zullen nog vele huiveringwekkende en emotionele details volgen.
Filmmaker Hu Jie laat Wang alle verzamelde details voor de camera uitpakken tot aan de bebloede en bevuilde onderbroek van zijn vrouw aan toe. Waar kun je dit mee vergelijken? Nuit et Brouillard? Shoah? Hu Jie is misschien geen Resnais of Lanzmann, maar Wang wel. Hij heeft zijn hele leven verzameld en bewaard in de zekerheid dat het bewijsmateriaal eens zijn rechtvaardige werk zou doen. CSI Beijing.
Dat Bian Zhongyun het eerste dodelijke slachtoffer van de Culturele Revolutie was (er zouden er nog zeker 3 miljoen volgen) wordt betwist. Zonder twijfel is haar dood de best gedocumenteerde.
De meisjes die in alle openbaarheid hun lerares doodsloegen zaten op een elite school. Hun ouders behoorden tot het partijkader en zijzelf zijn nu nog steeds de functionarissen van het systeem. Slechts een enkele geëmigreerde dame praat over de ideologische gekte die de meisjes overviel, maar verder blijft iedereen zwijgen en ontkennen. En ze hebben nog steeds de macht om de film en het hele festival er omheen te verbieden.
De ironie van dit verhaal over het bestaan van
Though I Am Gone op YouTube wil dat de Chinese autoriteiten de film voor China hebben laten blokkeren. Water uit de kraan, maar blijkbaar niet altijd en voor iedereen. De Thaise militairen lieten YouTube al in zijn geheel blokkeren en dat stemt dan toch weer iets minder hoopvol over de toekomst van YouTube als vertoningplaats van alles dat beweegt en ons zou kunnen ontroeren.