A Programmer's Chronicles 16

door Gertjan Zuilhof

Op weg naar het kantoor van Alternative Archive in Peking dacht ik even slachtoffer te worden van de huidige haastige vooruitgang van China. Het kantoor was op de twintigste verdieping van een binnen de Pekinese context bescheiden kantoorgebouw. Het had een studentenflat kunnen zijn. Toen ik de lift instapte dacht ik vallende steentjes op het dak van de cabine te horen, maar de Chinezen om mij heen keken onverstoorbaar. Halverwege knapte een liftkabel. Nooit kunnen bedenken hoe dat zou klinken of zou aanvoelen, maar ook de filmmaker die mij de weg wees wist direct wat er aan de hand was en drukte koel op de knop voor de eerst komende verdieping. Daar namen we een andere, identieke lift. Niemand die het nodig vond om de beheerder van het gebouw te bellen. Seconden later zou iemand op weg naar huis al bellende met zijn dochter zo in diezelfde lift kunnen stappen. Ook dat is China. Ze bouwen er honderd bruggen per dag waarvan er dan altijd wel eentje instort.

Alternative Archive is een project van Cao Fei. Een jonge kunstenares die op een geestige en speelse wijze van alles doet. Ook films maken en daarom ging ik haar opzoeken. Even dacht ik in de burelen van een reklamebureau te zijn beland waar de jonge kunstenaar een bijbaantje zou kunnen hebben, maar in het prettige apartementachtige kantoor was iedereen voor Cao Fei aan het werk. Cao Fei drukt zich uit in alle denkbare media en heeft dus ook een uitvoerig blog. Zoals dat gaat werd mijn bezoek ook grondig gedocumenteerd. Het resultaat is nog te zien (en voor wie het Chinees machtig is ook te lezen) onder Guest from Rotterdam.

Cao Fei is evident een kunstenaar van de MTV-YouTube-Second-Life-generatie. Ze brengt veel tijd in Second Life door, maar maakt er tegelijkertijd een kunstproject van. En een film. Ze noemt de film i-Mirror een documentaire, maar in Second Life valt natuurlijk helemaal niets te documenteren. Alles is vals en fictie. Vrolijk (zelf)bedrog. De film is een liefdesverhaal, maar dan zonder liefde. Een ontmoeting van haar avatar China Tracey met een interessante jonge man, waar uiteindelijk een man van middelbare leeftijd achter schuil gaat. Toch een mooi verhaal omdat de jonge vrouw en de oudere man hun melancholische visie op de schijnwereld delen. Ze bezoeken als het ware elkaars dromen en fantsieen die ze vervolgens weer kunnen manipuleren en bespelen. Een spel voor wie de echte wereld te echt is. De Second Life film i-Mirror is in drie delen te zien op haar You Tube site. 

Het vervolg van de avonturen van Cao Fei’s avatar China Tracy in Second Life zal het bouwen van een complete stad in Second Life zijn. Een condensering van alles wat groots, meeslepend en overdadig is aan de huidige Chinese stad. Welligt nog voortvarender en gehaaster dan de echte metropolen. Met nog meer neersuizende liften en bezwijkende bruggen. Ze heeft al beloofd het CCTV gebouw van Rem Koolhaas te laten instorten. Ja, deze veelzijdige en overproductieve kunstenares heeft ook nog gevoel voor humor.

Cao Fei is momenteel een veelgevraagde kunstenares. Ze was ook al even in Nederland. Ze presenteerde in 2005 haar werk PRD (Pearl River Delta) Anti-Heroes in Museum het Domein in Sittard. Ik kom niet iedere dag in Sittard en heb die tentoonstelling helaas gemist.
Ook in 2005 vertoonde ze haar Cosplay Project in De Appel in Amsterdam. Daarvan rest nog een leuke video. De korte video Cosplayers uit 2005 bevat eigenlijk al haar thema's, veelzijdigheden, tegenstrijdigheden en niet te vergeten - ik zei het al - gevoel voor humor. Haar cosplayers zijn een soort game, manga en fantasy warriers die hun spel en strijd spelen op hedendaagse , vaak urbane, locaties. Zelfs als ze de natuur in trekken zijn er altijd nog wel flatgebouwen aan de horizon te zien.

Sinds haar bezoek aan Nederland in 2005 is haar ster snel gestegen. Ze is aanwezig met een omvangrijk werk tijdens de nog tot 21 November lopende Biennale van Venetie. In een opblaasbare luchtballonachtige ruimte presenteerde ze haar Second Life wereld.
De bovengenoemde film is er te zien, maat er zijn ook peuterspeelzaal-achtige ruimten waar de bezoeker zelf aan de virtuele wereld kan deelnemen. Ik moet bekenen dat ik het ballonpaviljoen eerst maar vluchtig bekeken heb. De witte ballonruimte was dankzij de Venetiaanse zon en vele verhitte kunstebezoekers bloedheet en vol en de Second Life-beelden leken mij op het eerste gezicht alleen modieus.

Air-conditioning en wat meer concentratie maakten duidelijk dat Cao Fei vooral slim speelt met de mode en het modieuze en zelf eigenlijk geen modieusheid verweten kan worden. En ze houdt zich ook niet alleen in de vituele wereld op. Eigenlijk bevatten al haar werken en uitingen wel verwijzingen naar de huidige maatschappelijke realiteit van China. Zo maakte ze van een kunstopdracht van de Osram lampenfabrieken in China een sociaal-psycholisch onderzoek naar de verbeeldingswereld van de mensen op de werkvloer. Een feestelijk, gek, maar ook ernstig project waarin de fantasie van de werknemers serieus werd genomen. Ze lijkt heen en weer te springen tussen amateurtheater en geavanceerde mediakunst en lijkt zich in alle tussenliggende domeinen thuis te voelen.
En ik had ook een vraag voor haar. Of ze niet iets aan het komende International Film Festival Rotterdam 2008 zou willen bijdragen. En ook daar stond ze voor open.