Het jarenlange beleg van Leningrad tijdens de Tweede Wereldoorlog kostte een miljoen burgers het leven. In Aleksander Sokoerovs documentaire lezen diverse mensen - acteurs, journalisten, studenten, militairen - ooggetuigenverslagen voor over deze, in de woorden van Sokoerov, 'historische en culturele ramp'.
In Reading Book of Blockade laat Aleksander Sokoerov diverse mensen - acteurs, journalisten, scholieren, studenten, militairen - delen voorlezen uit het beroemde boek van Aleksandr Adamovitsj en Daniil Granin over het beleg van Leningrad. De stad werd tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Duitsers belegerd, een blokkade die 900 dagen duurde - van september 1941 tot januari 1944 - en onder meer tot grote hongersnood in Leningrad leidde. De lange belegering kostte naar schatting een miljoen burgers het leven, maar de Duitsers wisten het taaie Russische verzet niet te breken. Bij het voorlezen van de ooggetuigenverslagen van overlevenden over de bloederige strijd en de ontberingen raken sommige lezers in Sokoerovs documentaire erg geëmotioneerd. Sokoerov zegt de gebeurtenissen minstens zo tragisch en verschrikkelijk te vinden als de atoombommen op Hiroshima en Nagasaki; het beleg was volgens hem een 'historische en culturele ramp'. Zijn film bevat schitterend archiefmateriaal van het beleg.
PROGRAMMER NOTES
Het beleg van Leningrad is een thema dat nog steeds regelmatig opduikt in de Russische kunst. In 2006 heeft het IFFR de zeer indrukwekkende film Blockade van Sergej Loznitsa vertoond, die materiaal bevatte dat in Moskouse archieven was teruggevonden. De grote meester Aleksander Sokoerov koos bij dit project voor een unieke benadering van het onderwerp: hij verbindt de gebeurtenis uit het verleden met de mensen die nu in de stad wonen. Aleksander Sokoerov: ‘Deze film heb ik al mijn hele leven willen maken. Elke inwoner van Sint Petersburg (voorheen Leningrad) heeft minstens één keer Book of Blockade van Daniil Granin en Ales Adamovitsj gelezen. Dat boek is een documentair verslag dat is gebaseerd op de ware verhalen van mensen die het beleg van Leningrad in de Tweede Wereldoorlog hebben meegemaakt en overleefd. Ik wilde de tijdelijke indruk vastleggen die deze echte verhalen over het enorme leed, koude, honger en dood hebben op onze tijdgenoten, op mensen die in een veilige, comfortabele wereld leven en die dit boek wellicht nooit gelezen hebben en niet het flauwste benul hebben hoe wreed de wereld kan zijn.’
LC