Fairytale   HH-2012 

Ai Weiwei is een kunstenaar met grootse ideeën en niet minder grote projecten. Je kunt tien mensen uitnodigen voor een internationaal project, of honderd, maar hij besloot duizend Chinezen uit te nodigen naar het Duitse Kassel en zette daarmee zowel Duitsland als China op zijn kop.

Fairytale documenteert het gelijknamige project van Ai Weiwei voor documenta 12, het vernieuwende, vijfjaarlijkse Europese kunstevenement in het Duitse Kassel, dat in 2007 werd gehouden. Ai Weiwei nodigde 1001 Chinese burgers van uiteenlopende leeftijden en achtergronden uit naar Duitsland om 28 dagen lang hun eigen sprookje te beleven. Het was het opzienbarendste kunstwerk van documenta 12.
Naast de ideeën van de kunstenaar achter dit werk, brengt deze 152 minuten durende film het hele proces in beeld - van de voorbereidingen op het project tot de obstakels die de genodigden moesten nemen voor ze naar Duitsland konden reizen. (Ai Weiwei Studio)

Programmer Note door Gertjan Zuilhof:

Ja, Fairytale is een documentaire over een kunstproject dat Ai Weiwei maakte voor de Documenta in het Duitse Kassel van 2007, maar eigenlijk is het een documentaire over China in 2007. De film zegt veel over het ontbolsterende China, dat zich zo snel ontwikkelt dat deze film ook al een historische documentaire is, want de werkelijkheid in het China van nu is alweer veel verder.
Ai Weiwei stelde voor om duizend landgenoten (én hijzelf, dus 1001) van China naar Duitsland te brengen. Daarmee haalde hij zich wel wat op zijn hals en daar ging het hem waarschijnlijk ook om. Als festival hebben we wel enige ervaring met het uitnodigen van Chinese filmmakers, met alle visa-kwesties die daaraan vastzitten, maar dan praat je over tien of twintig mensen. Niet over duizend mensen. Dan is er ook nog een verschil tussen een opgeleide, misschien zelfs internationale filmmaker en een eenvoudige boer uit een verre provincie die geen officiële naam heeft, laat staan een paspoort.
Een team van documetairefilmers maakten voor Ai Weiwei portretten van de potentiële deelnemers. Dat bevat het mooiste materiaal. De film is met twee en een half uur redelijk lang, maar dat had veel erger gekund. In een interview vertelde Ai Weiwei - hij is dan nog niet eens halverwege - dat hij al meer dan acht honderd uur materiaal heeft.
Het moment dat mij persoonlijk het meeste raakte, was het portret van een man (en zijn vriendin) die uiteindelijk niet mee kon omdat hij geen bruikbaar paspoort kreeg. Ik heb die man leren kennen toen hij kunstenaar was, maar in de film is hij nog politieagent. Hij heet Wu Youming en hij werd als politieagent ontslagen omdat hij een blog schreef over de praktijken binnen de politie. Mooi Ai Weiwei-onderwerp, en het gesprek tussen de geëmotioneerde ex-politieman en zijn moeder is een hoogtepunt in de film. Ik wil maar zeggen: de film geeft een bijzonder en betrokken beeld van hoe China met zijn Chinezen omgaat.

GjZ