Naar Lourdes reizen mensen doorgaans voor maar één ding af. De Oostenrijkse regisseur Jessica Hausner is een uitzondering op die regel. Zij vond in het bedevaartsoort geen genezing, maar wel de ideale setting voor een tegelijkertijd devoot en ironisch verhaal.
Het kostte Jessica Hauser vier pelgrimages en een jaar onderhandelen. Pas toen kreeg ze toestemming om in 's werelds bekendste bedevaartsoord te mogen draaien. Ironisch, want het leeuwendeel van het verhaal speelt zich binnenskamers af, in hotelkamers, gebedsruimtes en, uiteraard, in de beroemde grot. Waar de camera zich een enkele keer in de buitenlucht waagt, staan de Pyreneeën garant voor een dramatische achtergrond. Maar ook de natuur wordt in precieze shots gevangen. De suggestie dat er elk moment 'iets' zou kunnen gebeuren is nooit ver weg.
Charme
Dat 'iets' is natuurlijk het 'unique selling point' van Lourdes: een mira-culeuze genezing. Voor minder doet de niet aflatende stroom kreupelen, gehandicapten en chronisch zieken het niet. Ook multiple sclerose-patiënt Christine (Sylvie Testud) hoopt stiekem op genezing, hoewel haar keuze voor de reisbestemming niet nadrukkelijk religieus maar eerder praktisch van aard is. In de categorie 'georganiseerde rolstoelreizen' is Lourdes nu eenmaal een onvermijdelijk nummer. Maar liever was Christine naar Rome gegaan – "daar is meer cultuur". Toch is ook Lourdes niet zonder attracties. Neem bijvoorbeeld de knappe vrijwilliger Kuno. Diens charme gaat ook niet onopgemerkt voorbij aan Christine's persoonlijke begeleidster, de jonge non Maria (Lea Seydoux). De rest van het reisgezelschap is vooral gepreoccupeerd met het antwoord op de vraag hoe een goddelijke heling te bewerkstelligen.
Miraculeuze genezing
In Lourdes wordt niet veel (uit)gesproken. Hauser brengt zelfs wonderlijke wendingen met de nodige nuchterheid. Ze is niet geïnteresseerd in een groots statement. Liever houdt ze het mysterie intact. 'Wat ik het meest fascinerende aan die plek vind, is dat mensen in alle ernst claimen dat er zich wonderen voltrekken. Er is een dokterskantoor waar zulke zaken onderzocht worden om ze een wetenschappelijke basis te geven. Er is een lijst met criteria waar iemand aan moet voldoen om door de kerk als “wonderbaarlijk genezen” te worden erkend. Die tegenstelling interesseert me: het verlangen om een gebeurtenis die vreemd en irrationeel is, te verklaren,' aldus Hauser. De balans tussen devotie en ironie slaat nooit naar één kant door: het is aan de toeschouwer zelf om conclusies te trekken. Ondertussen valt er voor die kijker veel te genieten, want Lourdes is letterlijk een plaatje. Als het niet Gods Heilige Geest is die door het koele kleurenpalet en de strak gecomposeerde scènes waart, dan toch in ieder geval die van Tati.