Uitgelicht: Un prophète   

Het misdaadmilieu blijft genre-expert Jacques Audiard fascineren. Je hoeft beslist geen profeet te zijn om te voorzien dat dit rauwe gevangenisdrama het in Rotterdam tot een van de publieksfavorieten gaat schoppen.

Uitkleden. Bukken en kuchen. Armen spreiden, tong uitsteken. Het is het vaste ritueel voor nieuwe bajesklanten, dus ook voor de negentienjarige Malik (Tahar Rahim). Het verhaal achter zijn zesjarige celstraf blijft onbekend. Zelf beweert hij, niet al te overtuigend overigens, onschuldig te zijn. Tja. De littekens op zijn rug en zijn gehavende gezicht lijken een ander verhaal te vertellen. Duidelijk is dat de jonge Arabier niet alleen een hard leven achter zich, maar vooral voor de boeg heeft. Is de kwetsbare jongeling opgewassen tegen de ontberingen die hem wachten in de overbevolkte gevangenis?

Pikorde
De gevangenis puilt uit, de leiding is corrupt en het enige recht dat telt is het recht van de sterkste. En de sterkste, dat is César Luciano (Niels Arestrup), leider van een Corsicaanse maffiabende. Als een ware godfather maakt deze veteraan de dienst uit achter de tralies. Malik is er letterlijk gevangen tussen twee culturen. Een van de celblokken wordt gedomineerd door ‘de baardapen’, zoals de moslimgedetineerden genoemd worden. Malik ziet zich gedwongen aansluiting te zoeken bij het andere machtsblok, dat van de Corsicanen. De prijs voor hun bescherming is hoog: het eerste smerige klusje dat hij voor Luciano moet opknappen is de moord op een medegevangene. Als eeuwige buitenstaander moet Malik zich de vernederingen van de groep laten welgevallen. Intussen smeedt hij in het geheim plannen om hoger in de pikorde te komen. De analfabeet leert lezen, maar andere vormen van zelfontwikkeling zijn minder onbaatzuchtig. De omstandigheden dwingen hem een carrièrepad op waarin hij zich van klein boefje tot geduchte crimineel omschoolt. Zijn lotgenoten blijken daarbij uitstekende mentoren.

Kanshebber
'Met Malik staat een nieuw type schurk op. Hij is het tegenovergestelde van psychopaten zoals in Scarface; bekwaam, beredeneerd, intelligent,' zei Audiard in Cannes, waar de film de Grote Prijs won. Hoewel Audiards filmische aanklacht in Frankrijk tot felle discussies leidde in pers en politiek, is men het unaniem eens over de kwaliteit ervan. De Fransen zenden Un prophète naar de Oscars, terwijl de film op het eigen continent met zes nominaties de grootste kanshebber is op de European Film Awards. Un prophète is meer dan een ontluisterende schets van een failliet gevangenissysteem. Het is ook een spannend verteld en geweldig gefilmd en geacteerd coming-of-age portret van een jongen zoals er, aldus Audiard, vele zijn.
Jacques audiard

Jacques Audiard (1952, Parijs) kreeg de cinema met de paplepel ingegoten. Pa Michel was scenarist en regisseur. Audiard begon zijn filmloopbaan als assistent-editor, onder anderen voor Polanski. Un Prophète is zijn vijfde en langste film. Zijn voorlaatste, De battre mon coeur s'est arrêté - ook al met Arestrup - won acht Césars.