Een sensationele snelwegachtervolging, kamperen in een donker bos of in de bajes belanden: het kan allemaal in Michel Gondry’s Home Movie Factory. Gisteravond opende de Franse regisseur zijn interactieve installatie, die amateurs in staat stelt om in recordtijd een korte film te realiseren.
De zes leegstaande winkelpanden aan de Meent, waar kunstinstelling Roodkapje ROTTTERDAM in huist, zijn sinds gisterochtend in gebruik als fabriek. Als filmfabriek, welteverstaan. Filmmaker Michel Gondry realiseerde er zestien sets, die amateurs kunnen gebruiken om hun eigen film te maken in de Home Movie Factory. Deelnemers hebben een keur aan mogelijkheden: er is een auto met bewegende achtergrondprojectie, een bos met verplaatsbare boomstammen, een slaapkamer, een keuken met apparatuur en voedingsmiddelen, een woonkamer en een café dat in een handomdraai omgetoverd kan worden in een buurtwinkel. Daarnaast is er nog de keuze uit dag of nacht, het platteland of de stad. Bewegende beelden en uitvergrote foto’s verbeelden ramen, achtergronden en uitzichten. Hoewel de Franse regisseur bekend staat om zijn dromerige films, zien de decors van zijn installatie er opmerkelijk realistisch uit. Ikea en kringloop gaan hand in hand, een gewoner behangetje is moeilijk te vinden en vanuit de trein zien we oer-Hollandse landschappen voorbijkomen. Een keuze die moet garanderen dat deelnemers het project serieus nemen en hun dagelijkse omgeving in de sets herkennen, aldus Gondry. Voor de Nederlandse versie van het project, dat eerder al in New York, São Paolo, Rio de Janeiro en Parijs stond, werden dan ook volledig nieuwe decors gebouwd en attributen aangeschaft. “De studio in Rotterdam lijkt het meest op de installatie in New York: die had ook veel witte muren en zag er heel neutraal uit. Dat bedoel ik in de meest positieve zin van het woord. Je kunt er alle kanten mee op. Eigenlijk houd ik meer van uitgesproken aankleding – de muren van mijn eigen huis zijn volbehangen met enorme foto’s van bloemen, bergen en bossen. Maar voor de installatie werkt het goed. Met retromeubels en behang uit de jaren zeventig krijg je al snel films die zich in die tijd afspelen en die er allemaal hetzelfde uitzien. Zo’n aankleding is te sturend.” Uitzinnige kostuums zijn ook niet te vinden in de filmfabriek: de acteurs moeten het doen met pruiken, nepneuzen en snorren. Dat prikkelt de fantasie en kan daarnaast om praktische redenen niet anders: voor uitgebreide kostuumwisselingen is geen tijd.
Teams van vijftien deelnemers krijgen na een workshop over het filmproces anderhalf uur de tijd om rollen te verdelen, een scenario te schrijven, te filmen en een dvd-hoesje te ontwerpen. De meeste filmpjes duren uiteindelijk zo’n tien minuten. De belichting is standaard en kan niet worden aangepast en voor het geluid bij de film geldt eveneens dat het niet achteraf kan worden gewijzigd. Montage is er ook niet bij: de camera kan alleen aan of uit. Scènes moeten dus in de juiste volgorde en in een keer goed gefilmd worden. Versprekingen belanden hierdoor op de dvd, maar volgens Gondry is dat geen enkel probleem: in de Home Movie Factory draait het om het proces, niet om het eindproduct. Dat is ook te zien aan de spelregels, die in de studio hangen en door de workshopleiders – medewerkers van Roodkapje ROTTTERDAM – worden uitgelegd. De belangrijkste: iedereen moet meedoen. Ieder team kiest democratisch één cameraman annex regisseur; de rest acteert, schrijft of ontwerpt. Zelfs de meest verlegen muurbloem is dus actief in de filmfabriek. Gondry ziet de Home Movie Factory niet voor niets als "een manier om mensen uit hun huis te krijgen en om vrienden te maken. Samen trots zijn op een gezamenlijke prestatie. En vooral: om lol te hebben. Ik wil aantonen dat iedereen creatief is." Gondry geeft deelnemers aan het project dan ook geen enkele regieaanwijzing en bemoeit zich inhoudelijk met geen enkele film. Wel bekeek hij gisteren de eerste resultaten. "Eigenlijk kijk ik meer naar de gezichten van de deelnemers dan naar de films zelf. Het is leuk om te zien hoe mensen reageren als ze het resultaat van hun samenwerking zien, ook als ze in de lach schieten om de fouten die ze maakten."
Vooraf inschrijven is wegens de grote belangstelling niet meer mogelijk, maar Gondry bewaart vijf plaatsen per workshop voor last-minute-deelnemers. Na het festival is de Home Movie Factory van 8 februari tot en met 4 maart voor iedereen open. Deelname is gratis en duurt drie uur. Toch liever alleen kijken? Dat kan ook: in de videotheek kunnen bezoekers alle gerealiseerde producties zien.
Home Movie Factory – Roodkapje ROTTTERDAM
27 januari t/m 5 februari (ma-zo: 11:00-18:30 uur), 8 februari t/m 4 maart (ma-di: gesloten, wo-vr: 11:00- 18:30 uur, za-zo: 12:30-17:00 uur)
Door: Kim van der Meulen