Richard Goldgewicht bracht een hommage in documentairevorm aan visueel kunstenaar Pablo Ferro, die op de achtergrond een belangrijke bijdrage leverde aan de filmkunst, van de splitscreen-montage in The Thomas Crown Affair (1968) tot de vlammende titelsequenties van A Clockwork Orange (1971) en Men in Black (1997). “Ik wilde meer een levensgevoel overbrengen dan koele autobiografische feiten.”
Het is niet zo vreemd dat de Braziliaanse filmmaker Richard Goldgewicht accentloos Amerikaans-Engels spreekt, want hij woont en werkt in Los Angeles. Maar het is een aangename verrassing dat hij ook een woordje Nederlands blijkt te spreken.
“Ik ben geboren in Rio de Janeiro, maar mijn moeder is Nederlandse,” verklaart Goldgewicht. “Dus ik heb een band met dit land. Dat immigrantenverhaal interesseerde me ook bij Pablo Ferro: de Latino- Amerikaan die in Los Angeles aan de bak probeert te komen. Ferro is geboren in Cuba en verhuisde op veertienjarige leeftijd, in 1949, naar de Verenigde Staten. Fascinerend hoe hij erin slaagde zijn signatuur te zetten op een aantal mijlpalen uit de filmgeschiedenis.” Die staat onder meer, met name als ontwerper van titelsequenties, op films als Dr. Strangelove, Being There, Stop Making Sense, Good Will Hunting en LA Confidential. “Pablo is de uitvinder van de splitscreen-techniek, die zo karakteristiek is voor het hippietijdperk,” stelt Goldgewicht. “Bij sommige films was hij feitelijk co-regisseur, maar omdat de vakbond geen gedeeld regisseurschap toestond, kreeg hij de minder prominente credit van graphic designer achter z’n naam. Het kon hem niet schelen.”
Ondanks alle succes woont Pablo Ferro momenteel niet in een villa in Beverly Hills, maar in de ruime garage bij zijn zoons huis. Goldgewicht: “Wij volgen hem terwijl hij op zoek is naar een nieuwe klus, die hem genoeg geld moet opleveren voor de bouw van een sauna. Die heeft hij nodig ter verzachting van de pijn, waar hij last van heeft sinds hij eind jaren zestig in New York in zijn nek is geschoten. Sindsdien draagt hij om het litteken te bedekken altijd een lange rode sjaal. De toedracht van die schietpartij is nooit opgehelderd. Er is een theorie dat de schutter een aanslag wilde plegen op een drugslaboratorium dat een verdieping hoger was gevestigd, maar dat hij zich in de deur had vergist. In de film duiken we zo met fl ashbacks vol seks, drugs en misdaad in Pablo’s roerige verleden. Dat doen we helemaal in zijn stijl, met animaties en andere visuele hoogstandjes. Het was vooral de bedoeling het levensgevoel van een levenskunstenaar over te brengen. Een betrouwbare gedetailleerde reconstructie van zijn lotgevallen is lastig, want door uitbundig gebruik van geestverruimende middelen zijn er de nodige gaten in z’n geheugen gevallen.” De commentaarstem van Jeff ‘Big Lebowski’ Bridges moet die lacunes opvullen. “Jeff speelde in de laatste grote film van Hal Ashby – Pablo’s boezemvriend. Die twee waren elkaars goeroe en sjamaan. Tussen het feesten door, werkten intensief samen. Ashby is in 1988 overleden, maar gelééfd heeft hij. Hij en Pablo zijn representanten van de jaren zestig: vol idealisme, maar o zo kwetsbaar. Pablo had lange tijd twee vaste vriendinnen. Die zijn allang keurig getrouwd, maar hij is alleen achtergebleven. Dat zijn zoon hem nu onderdak verschaft is in dat opzicht mooi: toch nog een familieman geworden.”
Is het niet triest dat Ferro nu in een garage woont? “Die vraag begrijp ik niet,” antwoordt Goldgewicht. “Hij heeft een geweldige loopbaan achter de rug: begonnen met comics, overgestapt naar de reclamewereld en daarna z’n steentje bijgedragen aan de filmkunst. Als logisch vervolg wijdt hij zich nu aan de schone kunsten. Het werk is wereldberoemd, de man erachter relatief onbekend. Maar het gaat zoals ’t gaat. Zoals Stop Making Sense-regisseur Jonathan Demme in Pablo verzucht: ‘Iedereen eindigt ten slotte in een garage’.”
Pablo – Richard Goldgewicht
Ma 30 19:30 Pathé 4, di 31 09:15 Cinerama 1, vr 3 21:
Door: Paul van de Graaf