“De regering in Syrië heeft op het moment één grote vijand,” zegt filmmaker Hazem Alhamwi, “en dat is de camera.” Het regime van president Assad wil niet dat er beelden naar buiten komen van de opstand in het land en het harde optreden van de politie.
“De meeste regisseurs – ook ik – moeten in het geheim werken omdat we tegengewerkt worden door de overheid. Maar we moeten toch een manier vinden om ons verhaal te laten horen,” aldus Alhamwi. In Rotterdam zijn van hem dit jaar twee korte films te zien,
Stone Bird en
The Right Side of That Road. Ze worden vertoond in verzamelprogramma’s van korte Syrische documentaires, als onderdeel van Signals: Power Cut Middle East. Daarnaast neemt Alhami vanavond deel aan een debat over de onafhankelijke Syrische cinema.
“Mijn twee films zijn geen politieke films,” vertelt Alhamwi. “Ze zijn al wat ouder. Ik werk momenteel aan een nieuw project, Caravan in a Room, die wél politiek getint is. Het wordt een lange documentaire over de achterliggende oorzaken voor de revolutie die gaande is in Syrië. Het is geen omwenteling die van de ene op de andere dag is ontstaan. Het broeit al veertig jaar. Ik denk ook dat het nog even kan duren voordat het huidige regime plaatsmaakt. Er is meer tijd vereist. Veel mensen zijn vastgeroest in een bepaalde manier van leven. Ze zijn bang voor veranderingen.” Alhamwi zal ook die film in het geheim moeten maken. Normaal gesproken moeten filmmakers in Syrië toestemming vragen voor een nieuw project, maar omdat zijn documentaire zich tegen de overheid richt, is dat sowieso geen mogelijkheid. Op de vraag of hij dan geen gevaar loopt: “Ik ben van nature voorzichtig. Maar je moet ook moedig zijn om dit te doen. En ik ben niet bang.”
Landen in het Midden-Oosten zijn volgens Alhamwi bezig een nieuwe identiteit te ontwikkelen. “De Arabische wereld heeft erg lang stilgestaan, terwijl andere landen wel vooruitgang boekten. We moeten nu weer meegaan met de rest van de wereld. Filmmakers hebben daarin een belangrijke rol. Ze moeten observeren wat er gebeurt en het aan de wereld tonen, maar met hun eigen mening.”
De grootste uitdaging voor Syrië is volgens Alhamwi om de strijd van de straat te verplaatsen naar het parlement. Hij gelooft niet in geweld en vindt dat de revolutie geen destructief karakter moet hebben. “We moeten niet alleen moedig zijn, maar ook slim. We moeten Syrië ontwikkelen, niet vernietigen. Daar moeten we ons best voor doen. Moedig zijn is niet genoeg.”
Smart Talk: The Road to Damascus
(gratis debat met gastheer Bas Heijne). Do 2 21:00 Schouwburg Kleine Zaal
Short Syrian Documentaries 2
Do 2 14:30 LV 6
Short Syrian Documentaries 3
Do 2 11:45 LV 5
Door: Sietse Meijer